СОТТАЛҒАНДАРДЫ ТҮЗЕТУ ҚҰРАЛДАРЫ МЕН ӘДІСТЕРІ: САНДЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРҒА КЛАССИКАЛЫҚ ТӘСІЛДЕРДЕН
DOI:
https://doi.org/10.26577/JAPJ202511649Аннотация
Қылмыстық сот төрелігі және мемлекеттік басқаруды цифрландыру саласындағы саясатты үздіксіз трансформациялау шеңберінде пенитенциарлық жүйе сотталғандарды түзету тәсілдерін қайта қарауды талап етеді. Бұл зерттеуде түзету құралдары ретінде цифрлық технологиялармен салыстырғанда дәстүрлі тәжірибелер тұрғысынан Қазақстанда түзету құралдары мен әдістері қарастырылады, өйткені түпкі мақсат қылмыстық жазаны ізгілендіру кезінде тиімділікті арттыру құралы ретінде цифрландыру әлеуетін анықтау болып табылады.
Бұл жұмыстың ғылыми және практикалық маңыздылығы салыстырмалы-құқықтық, доктриналық, сыни-талдамалық және пәнаралық әдістерді қолдана отырып, халықаралық тәжірибеге сілтеме жасай отырып, Қазақстанның қолданыстағы пенитенциарлық жүйесін егжей-тегжейлі зерттеу болып табылады.
Алынған нәтижелер Қазақстанның өзінің қылмыстық-атқару жүйесін цифрландырудың кешенді стратегиясының жоқтығына қарамастан, таяу болашақта электрондық мониторингті, цифрлық бейіндеуді, онлайн-білім беру бағдарламаларын және жасанды интеллект құралдарын енгізу үшін қажетті ресурстарға да, институционалдық алғышарттарға да ие екенін көрсетеді. Сонымен қатар, зерттеулер адам құқықтарын қорғау, алгоритмдік ашықтықты сақтау және оңалту тәсілдерін сәйкесінше даралау қажеттілігін көрсетеді.
Зерттеудің құндылығы пенитенциарлық саясатты жаңғырту бағыттарын айқындау, табысты халықаралық тәжірибені қолдану және Қазақстанның қылмыстық-атқару жүйесін құқықтық, институционалдық және технологиялық реформалау бойынша ұсынымдарды тұжырымдау болып табылады. Сонымен қатар, оның практикалық маңыздылығы түрмелерді цифрлық түрлендірудің ұлттық стратегиясын құру үшін ұсынылған шараларды қолдану болып табылады.
Түйін сөздер: қылмыстық-атқару жүйесі, сотталғандарды түзету, цифрландыру, электрондық мониторинг, қайта әлеуметтендіру.
