Сайлау құқықтарының маңызы және оларды қорғау мәселесі (Journal of actual problems of jurisprudence, 2020)
Аңдатпа. Сайлау құқықтары Республика азаматтарының мемлекет істерін басқаруғақатысуына мүмкіндік беретін құқықтардың ішіндегі ең бір ықпалдысы, халықтың биліктіңжоғары эшелонын құруының жалғыз жолы болып табылады. Мақала сайлау құқықтарыныңмаңызы мен оларды қорғау мәселесін зерттеуге арналған. Мақалада халықтың мемлекет ісінбасқаруға қатысуының нысаны ретінде сайлау құқығының маңызы, конституциялық-құқықтықбекітілуі, сайлау институтының мемлекет өмірінде алатын орны, Қазақстан Республикасындаазаматтардың сайлау құқықтарын қорғаудың конституциялық негіздері қарастырылды, сайлауқұқықтарын бұзу негізгі себептері ашылып, сайлау құқықтарын қорғау жолдары анықталды.Шынайы халық бірлігін бекітетін мемлекеттерде сайлау құқықтары азаматтардың мемлекеттікжәне жергілікті билікке араласуының, азаматтардың мемлекеттік және жергілікті мәселелердішешуге тікелей қатысуының неғұрлым қолжетімді және жиі пайдаланылатын Конституциялықмүмкіндігімен танылады. Алайда, сайлау құқығын халықтың мемлекеттік қызметті басқаруғақатысу нысаны ретінде конституциялық-құқықтық бекіту мемлекеттің демократиялық сипатынайқындау үшін толық негіз бермейді. Азаматтардың мемлекеттік-құқықтық актілердегі таңдамалықұқықтары бекітілген ғана емес, нақты жағдайларда да, егер олар өмірдің нақты жағдайларындаөз іс-әрекеттерін тапқан және жүзеге асырған болса, кез келген мемлекеттің демократиясыныңформалды, шынайы сипатын байқауға болады. Түйін сөздер: халық билігі, сайлау құқықтары, мемлекеттік биліктің бастауы, демократиялықмемлекет, сайлау құқықтарын қорғау.