Жер қойнауы заңнамасын жетілдіру мәселелері (Journal of actual problems of jurisprudence, 2019)
Бұл мақалада жер қойнауын пайдалануды құқықтық реттеу мәселелері қарастырылды. Жерқойнауын пайдалануды мемлекеттік реттеу жүйесін реформалау бойынша ұсыныстар берілген.бұл шаралар жер қойнауын тиімді пайдалануды қамтамасыз етуге бағытталған. Заманауижағдайларда жер қойнауы туралы заңнаманы дамытудың негізгі аспектілерінің өзектілігін атапөткен жөн, сондай-ақ жер қойнауын ұтымды пайдалану және жер қойнауын қорғау және жерқойнауын пайдалану саласындағы мемлекеттік басқару мәселелеріне де назар аударылады. Бұлмақала 2018 жылдың маусым айының соңында күшіне енген жер қойнауы және жер қойнауынпайдалану туралы Қазақстан Республикасының Кодексінің мақсаттары мен принциптерін қамтиды.Осы Кодекс кен өндіру, көмірсутегі шикізаты және уран өнеркәсібін реттеуді жеңілдету, олардыңтартымдылығын арттыруға бағытталған. Инвесторларға және геологиялық деректерге ашыққол жеткізуге мүмкіндік береді. Жер қойнауы туралы заңнаманы талдау нәтижесінде, бүгінгікүні мемлекет жер қойнауының жалғыз иеленуші ретінде қорғау және ұтымды пайдаланудыңкепілдіктерін қамтамасыз етеді деген қорытынды жасауға болады. Жер асты ресурстар, яғниминералды және мұнай-химиялық ресурстар, таусылмайтын кен орындары болып табылады,сондықтан осы кен орындарының әлеуетті сарқылуы әлеуметтік алаңдаушылық тудырады.Мәселе ресурстың бір бірлігінің нақты құнын бағалау,яғни болашақта болмайтын қоғам үшінауыртпалықты, не болмаса қолданыстағы түрінде, қазіргі кезде тұтыну, бұл жаңартылатынэнергия көздері, қалдықтар туралы шешім қабылдау кезінде ерекше маңызды кәдеге жаратужәне жер қойнауы ресурстарын пайдаланатын жаңа технологияларды қолдану.Түйін сөздер: жер қойнауы, жер қойнауын пайдалану құқығы, заңнама, жер қойнауынпайдалану, ұтымды пайдалану, мемлекеттік реттеу.