АҚТҚ/ЖҚТБ-ны жұқтырумен байланысты құрбандар мен қылмыскердің тұлғасына криминологиялық талдау (Journal of actual problems of jurisprudence, 2018)
Мақаланың мақсаты – АҚТҚ/ЖҚТБ-ны жұқтырумен байланысты құрбандар мен қылмыскердіңтұлғасын криминологиялық тұрғыдан ашып көрсету.Тұлғаның жеке әлеуметтік-демографиялық, психологиялық, биологиялық белгілеріне талдаужасау негізінде, авторлар қылмыскердің тұлғасын анықтайды – яғни АҚТҚ/ЖҚТБ-ны жұқтыруменбайланысты сау адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін зиянды қасақана келтіретінадамның тұлғасын анықтайды. Сонымен бірге авторлар ҚР ҚК 118-бабы бойынша қылмысқұрбандары мен қылмыскердің тұлғасының типологиясын жасады.Авторлардың пікірінше, ҚР ҚК 118-бабы бойынша қылмыскердің іс-қимылы жәбірленушініңөзінің қылмысқа дейін қалыптасқан өзара қарым-қатынасына тікелей байланысты. Бірқатарзерттеушілердің пікірінше, 29%-ға дейінгі қылмыстар жәбірленушінің өзінің әрекеттеріне қарайнемесе жәбірленушінің өзінің қатысуымен жасалады.Зерттеушілердің пікірінше, АҚТҚ/ЖҚТБ-ны жұқтырумен байланысты қылмыстарды зерттеутуралы ақпарат басқа қылмыстарды ашу, алдын алу, анықтау үшін қажет. Сондықтан қылмыскердіңтұлғасын тек қана қылмыстың алдын алумен байланыстыруға, ал ол сипаттамаларды тек қанапсихологиялық деп айтуға болмайды. Тиісті деректердің психологиялық маңызы олардыңқылмыстық-құқықтық, криминологиялық және процессуалдық маңызын жоймайды.Түйін сөздер: қылмыскердің тұлғасы, қылмыскердің тұлғасының типологиясы, қылмыстағыжәбірленуші, жәбірленушінің типологиясы, виктимділік, виктимді әрекет.