(untitled) (Journal of actual problems of jurisprudence, 2024)
Қазіргі уақытта Түркияда қолданылып жүрген заң жүйесіне сәйкес, мемлекет қылмыс жасаған тұлғаларға қарсы қоғамдық айыптауды бастайды және бұл адамдар сот соттарында қаралған соң жазаланады. Бұл жүйе ұзақ жылдар бойы қолданылып келе жатқанымен, жақында ғана Түркияның заң жүйесінде татуластыру процедурасы қабылданды. Мәдениетімізге тән қалпына келтіруші сот төрелігі жүйесін көрсететін татуласу институты қылмыстық сот төрелігі жүйемізде балама жол ретінде пайда болды. Татуласу рәсімі күдіктінің немесе сотталушының қылмысы салдарынан бұзылған қоғамдық тәртіпті сот талқылауына дейін тараптардың келісімі бойынша қалпына келтіруге, қылмыскердің қоғамға қайта бейімделуіне ықпал етуге, сонымен бірге жәбірленушіге келтірілген зиянды тез арада өтеуді қамтамасыз етуге бағытталған. Тергеу сатысында қолданылған татуластыру институты құқық бұзушыларға қатысты қылмыстық іс қозғауды болдырмайды, сол арқылы сотта айыптау сатысына түсетін салмақты жеңілдетеді. Татуласу процесі тараптарға өз еркімен келісімге келуге мүмкіндік беру арқылы ықтимал қылмыстық істерді аяқтауға қызмет етеді, осылайша қылмыстық тергеу мен қудалау қаупін жояды. Татуласу рәсімі қылмыстық істерге қарағанда тезірек аяқталады, осылайша құқық бұзушыны ұзаққа созылған сот қысымынан босатады, ал егер жәбірленуші ұсынылған өтемақыға келісімін берсе, олардың шығыны тез арада өндіріледі. Түйін сөздер: Татуласу, әділ сот, қалпына келтіретін сот төрелігі, қылмыстық құқық