Трансшекаралық өзендерді реттеудегі Еуропа және Азия мемлекеттерінің тәжірибесі

Аңдатпа

Аңдатпа. Бұл мақалада трансшекаралық өзендер мен су айдындарын ұтымды пайдалануды
құқықтық реттеу мәселелері, сондай-ақ жаһандану және интеграция жағдайында Қазақстан
Республикасының су заңнамасын жетілдіру мәселелері қарастырылады. Сумен қамтамасыз ету
және су ресурстарын ластау мәселелері ұлттық проблемалардың шеңберінен шығып, оларды
халықаралық деңгейде шешу қажет. Қазақстан бірнеше елдермен ортақ ағындарға ие, оларды
басқару ымыраға келуді болжайды. Тек екі мемлекеттің мүдделерін ескере отырып шешуді талап
ететін күрделі трансшекаралық проблемалар ғана емес, сондай-ақ өңірде өзінің экологиялық
функцияларын орындауға және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қабілетті табиғи
экожүйелерді сақтауды да жинақталды. Өзен экожүйелерін сақтау үшін үлкен құндылықты
білдіретін шағын өзендердің проблемасы көтерілуде.
Авторлар бұл мақалада трансшекаралық өзендердің проблемаларын шешудегі көпжылдық
тәжірибе тек Нормативтік-құқықтық принциптердің бірлігіне, экономикалық және саяси
мүдделерді өзара сақтау мен құрметтеуге негізделген өңірлік тұрақтылықты қамтамасыз етуге
және трансшекаралық өзендердің су ресурстарын ластанудан бірлесіп пайдалану мен қорғау
мәселелерін шешуге болатынын көрсетеді. Су ресурстарын басқарудың заңды негізін құру Су
ресурстарын пайдаланудағы қайшылықтарды одан әрі шешуге мүмкіндік береді. Түйін сөздер: трансшекаралық өзендер, су объектілері, реттеу, су құқығы, су ресурстары, су
пайдалану, су объектілері.