Жер қойнауы заңнамасын жетілдіру мәселелері
DOI:
https://doi.org/10.26577/JAPJ.2019.v89.i1.05Аңдатпа
Бұл мақалада жер қойнауын пайдалануды құқықтық реттеу мәселелері қарастырылды. Жер
қойнауын пайдалануды мемлекеттік реттеу жүйесін реформалау бойынша ұсыныстар берілген.
бұл шаралар жер қойнауын тиімді пайдалануды қамтамасыз етуге бағытталған. Заманауи
жағдайларда жер қойнауы туралы заңнаманы дамытудың негізгі аспектілерінің өзектілігін атап
өткен жөн, сондай-ақ жер қойнауын ұтымды пайдалану және жер қойнауын қорғау және жер
қойнауын пайдалану саласындағы мемлекеттік басқару мәселелеріне де назар аударылады. Бұл
мақала 2018 жылдың маусым айының соңында күшіне енген жер қойнауы және жер қойнауын
пайдалану туралы Қазақстан Республикасының Кодексінің мақсаттары мен принциптерін қамтиды.
Осы Кодекс кен өндіру, көмірсутегі шикізаты және уран өнеркәсібін реттеуді жеңілдету, олардың
тартымдылығын арттыруға бағытталған. Инвесторларға және геологиялық деректерге ашық
қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жер қойнауы туралы заңнаманы талдау нәтижесінде, бүгінгі
күні мемлекет жер қойнауының жалғыз иеленуші ретінде қорғау және ұтымды пайдаланудың
кепілдіктерін қамтамасыз етеді деген қорытынды жасауға болады. Жер асты ресурстар, яғни
минералды және мұнай-химиялық ресурстар, таусылмайтын кен орындары болып табылады,
сондықтан осы кен орындарының әлеуетті сарқылуы әлеуметтік алаңдаушылық тудырады.
Мәселе ресурстың бір бірлігінің нақты құнын бағалау,яғни болашақта болмайтын қоғам үшін
ауыртпалықты, не болмаса қолданыстағы түрінде, қазіргі кезде тұтыну, бұл жаңартылатын
энергия көздері, қалдықтар туралы шешім қабылдау кезінде ерекше маңызды кәдеге жарату
және жер қойнауы ресурстарын пайдаланатын жаңа технологияларды қолдану.
Түйін сөздер: жер қойнауы, жер қойнауын пайдалану құқығы, заңнама, жер қойнауын
пайдалану, ұтымды пайдалану, мемлекеттік реттеу.
