ВИРТУАЛДЫҚ КЕҢІСТІК ЖҮЙЕСІНДЕГІ СУБЪЕКТТЕРДІ ИДЕНТИФИКАЦИЯЛАУДЫҢ ФУНКЦИОНАЛДЫ ЕРЕКШІЛІКТЕРІ

Авторлар

  • А.У. Мансуров Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Түркістан, Қазақстан
  • А.Н. Нартай Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Түркістан, Қазақстан
  • Е.С. Шалхаров Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Түркістан, Қазақстан

DOI:

https://doi.org/10.26577/JAPJ118220261

Аңдатпа

Цифрлық және толықтырылған шындық технологияларының жедел дамуы мен олардың білім беру, медицина, қаржы және ойын-сауық салаларында кеңінен қолданылуы субъектілерді виртуалды кеңістікте сәйкестендіру мәселесінің өзектілігін арттырады. Виртуалды шындықтағы (VR) пайдаланушыларды тиімді сәйкестендіру тетіктері киберқауіпсіздікті қамтамасыз етудің, дербес деректерді қорғаудың және цифрлық өзара әрекеттесудің сенімді жүйесін қалыптастырудың маңызды элементіне айналуда. Алайда бұл бағыттағы қарқынды дамуымен қатар, VR технологияларында қолданылатын сәйкестендіру жүйелері бірқатар күрделі шектеулерге тап болуда. Оларға бірыңғай стандарттардың болмауы, технологиялық бытыраңқылық және нормативтік-құқықтық базаның жеткіліксіздігі жатады. Осы мақалада зерттеудің мақсаты - виртуалды шындық жүйесіндегі субъектілерді сәйкестендірудің функционалдық ерекшеліктерін кешенді талдау және осы үдерістегі Қазақстан мен халықаралық тәжірибені салыстырмалы тұрғыда қарастыру. Зерттеу барысында сәйкестендіру шешімдерінің құқықтық және техникалық негіздері, олардың қолдану аясындағы кедергілер мен мәселелер қарастырылады. Методологиялық негіз ретінде ұлттық және халықаралық нормативтік-құқықтық актілерге, статистикалық деректерге және VR сәйкестендіруді енгізу тәжірибелеріне салыстырмалы талдау жасалды. Атап айтқанда, Қазақстандағы құқықтық реттеудің қазіргі жағдайы АҚШ, ЕО елдері және Оңтүстік Корея сынды жетекші мемлекеттердің үлгілерімен салыстырылып бағаланды. Зерттеудің практикалық маңыздылығы – VR жүйелеріндегі цифрлық сәйкестендірудің өзекті мәселелерін анықтап, ұлттық нормативтік базаны жетілдіруге және субъектілердің цифрлық қауіпсіздігін арттыруға бағытталған нақты ұсыныстар әзірлеуде көрініс табады.

Түйін сөздер: FinTech, цифрландыру, цифрлық өнім, банк өнімі, диджитализация, киберқауіпсіздік, банк нарығы.

Автор өмірбаяндары

  • А.У. Мансуров, Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Түркістан, Қазақстан

    (корреспондент авторы) - PhD Докторанты, қылмыстық құқықтық пәндер кафедрасы, Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті

  • А.Н. Нартай, Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Түркістан, Қазақстан

    Қылмыстық-құқықтық пәндер кафедрасының аға оқытушысы, Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті

  • Е.С. Шалхаров, Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Түркістан, Қазақстан

    Қылмыстық-құқықтық пәндер кафедрасының меңгерушісі, Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті

Жарияланды

2026-06-03

Журналдың саны

Бөлім

THEORY AND HISTORY OF STATE AND LAW